Kuzey Işıkları Türkiye ve çevresindeki birçok ülkeden izlendi. Dünya'yı etkisi altına alan Jeomanyetik Fırtına Türkiye'de de Ordu ve Van'da kendini gösterdi. Solar fırtına olarak da adlandırılan bu geçici durumda izleyenleri büyüleyen manzaralar ortaya çıktı. Dün akşam saatlerinde gökyüzü kırmızı ve yeşil renge boyanırken gözlemciler o görüntüleri kaydetti. Peki; Kuzey Işıkları nedir ve nasıl oluşur? İşte Kuzey Işıklarının görüldüğü yerler!
TÜRKİYE'DE KUZEY IŞIKLARINI GÖRMEK MÜMKÜN MÜ?Ne yazık ki, Türkiye'de Kuzey Işıkları'nı görmek oldukça nadirdir. Türkiye, manyetik kutup bölgelerine oldukça uzak bir konumdadır. Bu nedenle Kuzey Işıkları, Türkiye'de gözlemlenmesi zor bir doğa olayıdır. Ancak çok nadir durumlarda, uzmanlar ve şanslı gözlemciler Kuzey Işıkları'nı Türkiye'nin kuzey bölgelerinde gözlemlemişlerdir.
KUZEY IŞIKLARI NEDEN VARDIR?Kuzey Işıkları'nın nedeni, Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girmesidir. Bu etkileşim sonucunda enerji açığa çıkar ve gökyüzünde bu büyüleyici ışık şovu meydana gelir. Kuzey Işıkları, doğanın karmaşık ve etkileyici bir yansımasıdır ve bilim insanları için hala keşfedilmeyi bekleyen birçok sırrı içinde barındırır.
Sonuç olarak, Kuzey Işıkları, doğanın büyüleyici bir gösterisidir ve manyetik kutup bölgelerinde gözlemlenir. Türkiye gibi ekvatora yakın bölgelerde bu muhteşem olayı gözlemlemek oldukça nadirdir. Ancak, Kuzey Işıkları'nı gözlemlemek isteyenler için bu büyüleyici doğa olayını görmek için kutup bölgelerine yapacakları bir seyahat, unutulmaz bir deneyim olabilir.
Kuzey Işıkları, Kırklareli'nin Vize ilçesine bağlı Kıyıköy beldesinde balıkçı tarafından görüntülendi. Kuzey Işıkları'nı görüntüleyen Kıyıköy beldesi sakini Berkay Yatkın, "Sabah saat 08.10 civarında Kıyıköy'den Kastro'ya doğru balık avına çıkmıştık. O zaman gökyüzünde görülen kırmızı ışıkları fark ettim. Ne olduğunu bilmediğimden dolayı fotoğraflarını çektim. İğneada açıklarında balık avında olan kişiler de beni aradı. Onlar da Kuzey Işıkları'nı görmüşler" dedi.
KUZEY IŞIKLARI NEDİR? Kutup ışıkları ya da kutup aurorası, Kuzey ve Güney kutup bölgelerinde gökyüzünde görülen, yeryüzünün manyetik alanı ile Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu ortaya çıkan doğal ışımalardır. Kuzey enlemlerde bu etki aurora borealis veya kuzey ışıkları olarak adlandırılır.
Aurora borealis'in görünme olasılığı, kuzey manyetik kutbuna yaklaştıkça artar. Manyetik kutbun yakınlarında oluşan auroralar tam 90 derece; ancak uzaktan kuzey ufkunu yeşilimsi bir parlaklıkla, bazen de güneş alışılmamış bir yönden doğuyormuş gibi soluk bir kırmızıyla aydınlatırlar. Aurora borealis sıklıkla gündönümlerinde oluşur.
Auroralar bütün yeryüzünden ve diğer gezegenlerde de gözlemlenebilir. Daha uzun süreli karanlık ve manyetik alan dolayısıyla, kutuplara yakınlaştıkça daha çok görünür olurlar.
KUZEY IŞIKLARI'NIN OLUŞMA ZAMANI Aurora çoğunlukla kutuplarda oluşan bir olaydır. Güçlü bir manyetik fırtına geçici olarak aurorasal ovali genişlettiğinde, nadiren ılıman enlemlerde de görülür. Büyük manyetik fırtınalar yaklaşık olarak 11 yılda bir gerçekleşen güneşlekesi döngüsü ile en yoğun fırtına ortaya çıkar ya da patlamada sonraki üç yıllık dönemde. Ancak, aurorasal bölgenin içinde auroranın oluşma olasılığı, genel itibarıyla IMF çizgilerinin eğimine (literatürde Bz), özellikle güney yönlü olmasına, bağlıdır.
Aurora olayını başlatan jeomanyetik fırtınalar aslında ekinoks aylarında daha belirginleşir. Kutupsal aktiviteler ile bir ilgisi olmazken, neden jeomanyetik fırtınaların yeryüzünün mevsimlerine bağlı olduğu net olarak açıklığa kavuşmamıştır. Manyetopozda, yeryüzünün manyetik alanı kuzeyi gösterir. Bz büyük ve negatif olduğunda (IMF güneye doğru), yeryüzünün manyetik alanını temas noktasında kısmen engeller. Güney yönlü Bz, güneş rüzgârının yeryüzünün daha içerideki manyetosferine ulaşabileceği bir kapı açar.
